Η ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΑ ΤΟΥ ΙΕΡΑΡΧΗ ΕΙΡΗΝΑΙΟΥ

....του Κισάμου και Σελίνου

Μια ανθολόγηση απόψεων και διδαγμάτων από το συγγραφικό έργο και τη διδασκαλία του Ιεράρχη από την φιλόλογο Δεσποτάκη Ευτυχία.

Η ΑΦΟΡΜΗ 

Το «Μεγάλο και Σπουδαίο» στη χριστιανική διδασκαλία σηματοδοτείται με τη δύναμη της Πίστης. Οι Χριστιανοί Πατέρες, επίσκοποι, Άγιοι υπερίσχυσαν των Εθνικών φιλοσόφων και ρητόρων με άνεση. Με την πίστη απλώνεται ο Θείος Λόγος στην οικουμένη και η αληθινή μόρφωση αρχίζει από την πίστη και το σεβασμό στο Θεό. «Η όντως σοφία και «η όντως παίδευσις ουδέν έτερον εστί ή ο Θεού φόβος», λέει ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος. Συνεχίζει όμως: «Και μη νομίζει κάποιος, ότι λέγω οι παίδες να μένουν αμαθείς και μόνο με το φόβο του Θεού. Τουναντίον αν κάποιος μπορεί επί πλέον να μορφώσει τα παιδιά του, δε θα ήθελα να τον εμποδίσω να το πράξει και αυτό με περίσσεια….» 

Σαν άλλος Χρυσόστομος, ο δικός μας διδάσκαλος ιεράρχης Ειρηναίος επεδίωξε με τη διδασκαλία του, ο ηθικός λόγος, ο θείος λόγος και ο πρακτικός λόγος να λειτουργήσουν ευεργετικά στην ψυχή και στη ζωή των ανθρώπων.
«Ψυχή ευλογημένη πορεύεται απλός και πεποιθώς», άνοιξε και ακολούθησε δρόμο ζωής και δίδαξε και μας, σαν έφηβους, σαν νέους σαν συζύγους, σαν γονείς, σαν δασκάλους, σαν Έλληνες πολίτες
Δίδασκε άλλοτε μέσα από τις ακολουθίες και τα μυστήρια της ορθόδοξης παράδοσης μας, άλλοτε από την έδρα του σχολείου, άλλοτε από την φιλόξενη αυλή του, κάποια Σαββατόβραδα, ή σχολόβραδα, άλλοτε με τον περίπατο του στην αγορά μας, άλλοτε από το φιλόξενο τραπέζι του, άλλοτε σε κατ΄ιδίαν συζητήσεις, που άνθρωποι επιζητούσαν για ανακούφιση και τέλος με το πλούσιο συγγραφικό του έργο. Με το γραπτό και προφορικό του λόγο μόρφωσε την εικόνα του θεού, σάρκωσε το Λόγο του θεού στις ψυχές των ανθρώπων, που τον άκουσαν και δίδαξε δρόμο αλήθειας.
Τύχη αγαθή, από την εφηβεία μου μέχρι το τέλος της εκπαιδευτικής μου σταδιοδρομίας  ο λόγος του ιεράρχη επέδρασε ευεργετικά και στη δική μου ζωή. Αυτό μου δίδει το δικαίωμα να επιχειρήσω μια σύντομη ανθολόγηση από τον γραπτό και προφορικό λόγο του. Στόχος μου η αναφορά για το τι ακούσαμε, τι διαβάσαμε, τι μάθαμε όλα αυτά τα χρόνια της συναναστροφής με τον Ιεράρχη. Σκοπός, η υπόμνηση για το πώς ο χριστιανικός λόγος δοσμένος μέσα από όμορφες και δυνατές ψυχές μπορεί να παιδαγωγήσει τον άνθρωπο. Αλλά ο λόγος πολύς και πλούσιος και η γράφουσα ζητά κάθε επιείκεια για αστοχίες.

Ο ΘΕΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΓΙΟΙ-ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ
*****************************************
Όταν η γενιά μου ήταν στην εφηβεία στη δεκαετία του 60 είχαμε την τύχη να μας συνοδεύσει ο παιδαγωγικός λόγος του Ιεράρχη Ειρηναίου. Είμαστε τότε μια γενιά με συντηρητικές αρχές, όπως και οι γονείς μας, με στενότερη σχέση προς τη εκκλησία από ό,τι τα σημερινά παιδιά. Ο εκκλησιασμός της Κυριακής με το σχολείο, ο εσπερινοί, οι Χαιρετισμοί, οι Αγρυπνίες, οι ομιλίες στο ενοριακό μας κέντρο, η ανοικοδόμηση του οποίου ήταν από τα πρώτα μελήματα του δεσπότη, το κατηχητικό σχολείο ήταν συνήθειες περίπου επιβεβλημένες, άλλοτε από πίστη,...........
...... άλλοτε για λόγους επιμόρφωσης, άλλοτε σαν προέκταση της περιορισμένης τότε κοινωνικής μας ζωής.
Είναι γεγονός όμως, δεν ήταν λίγες οι φορές που δυσφορούσαμε. Ο λόγος της εκκλησίας ακουγόταν τυπικός και ξηρός, μας άφηνε διάφορους ή μας κούραζε. Άλλοτε πάλι μας γέμιζε φόβο και ενοχές απέναντι στο Θεό και τους αγίους, καθώς η φαντασία μας περίσσια έπλαθε τα μαρτύρια τους, τα βασανιστήρια της κόλασης και τους πειρασμούς. Πολλά τα αναπάντητα ερωτήματα και οι αμφιβολίες: Τι είναι ο Θεός,......

ΕΙΡΗΝΑΙΟΣ

Γράφει η Ευτυχία Δεσποτάκη
Ο Γέρων Ειρηναίος σε βαθύ γήρας πλέον, ανάμεσα  ουρανού και γης είναι Ιδέα, Φως, όπως πάντα ανέδιδε φως για να φωτίσει ανθρώπους και τόπους, για να σε οδηγήσει με ένα μαγικό τρόπο στο Θεό.
Βρέθηκα στην εκκλησία, διαβάστηκε μια ευχή υπέρ  υγείας αυτού. Ήρθαν στο νου μου αναμνήσεις, που άφησε η αρχιερατεία του και η διδασκαλία του στον τόπο, μια στενή γειτονία σαράντα και πλέον ετών και η συνεργασία μας στο σχολείο. Ο Ειρηναίος δάσκαλος κι αυτός αγαπούσε τους δασκάλους και κατανοούσε το δύσκολο έργο τους.
Μικρά περιστατικά και απλές κουβέντες του που είχα την τύχη να ζήσω και να ακούσω και που ήταν μεγάλα μηνύματα, στήριξης ζωής, καταθέτω σήμερα σε αυτό το κείμενο. Μέσα από αυτά διαφαίνεται  ο καθημερινός, ο απλός, Ειρηναίος. Ο Μεγάλος Δεσπότης, όσο ήταν θαυμαστής των μεγάλων και ιερών πραγμάτων και ήθελε να σε  ανεβάσει σε αυτά, άλλο τόσο ήξερε να χαμηλώνει και να αξιολογεί το ελάχιστο, να ακούει να κατανοεί, να οδηγεί και να συγχωρεί.
Όπως συνομιλούσε με διακεκριμένους και υψηλά ιστάμενους, άλλο τόσο συνομιλούσε και με τους  απλοϊκούς και αφανείς. Μου έλεγε η Ελισάβετ η Γερμανίδα που ερχόταν συχνά στη Μητρόπολη: «Αυτός ο  beshop (δεσπότης) έχει ένα πολύ μεγάλο αυτί και μπορεί να ακούει όλους»
«Καλύτερα  να ξεκινούμε παιδί μου με θετική άποψη για τον άλλο και καλύτερα να μας διαψεύσει αυτός παρά να διαψευσθούμε εμείς» απαντούσε όταν οι άλλοι ήμασταν επιφυλακτικοί και δύσπιστοι για κάποιο  άλλον.
Συνομιλούσαμε μια μέρα στο δρόμο. Ξάφνου περνά μπροστά μας ένας νέος έφηβος με τη μηχανή του, κάνει μια σούζα, αγνοώντας πρόσωπα και σχήματα. Ο Δεσπότης σηκώνει το χέρι τον χαιρετά και συνεχίζοντας τη κουβέντα μας μου λέει «Βλέπεις παιδί μου αυτός είναι κι αυτουνού ο χαιρετισμός του …μόνο να μη παθαίνουν κακό τα παιδιά μας με τις νεανικές τρέλες τους.»
Μεγάλη γιορτή  στον μητροπολιτικό ναό της Ευαγγελίστριας. Πολύς κόσμος επίσημοι και μη. Ο Γέρων δεσπότης μοιράζει το αντίδωρο, πλησιάζω και τείνω το χέρι. Αντί το ευλογία Κυρίου…. Μου ψιθυρίζει: «Παιδί μου η κοπέλα η Μαρία, η Αλβανίδα έχει πρόβλημα στο σχολείο, φρόντισε το ….»
Συχνά περνούσε όλη την ημέρα του σε κάποιο σχολείο Γυμνάσιο ή Λύκειο. Μπαινόβγαινε κανονικά στην τάξη έκανε τη διδασκαλία του και βγαίνοντας μας έλεγε αστειευόμενος «εγώ τώρα σε ποιο βιβλίο θα υπογράψω» και
φεύγοντας μας έλεγε σε καθηγητές και μαθητές «εγώ έρχομαι στο σπίτι σας να έρχεστε κι εσείς στο δικό μας άμα λειτουργούμε»
Ανήσυχος για τον πολυθόρυβο τρόπο ζωής από τον κατακλυσμό εικόνων και ήχων και βλέποντας την αδυναμία των παιδιών να συγκεντρωθούν τα προέτρεπε να μάθουν να ακούνε τον άλλο ,κάποιες ώρες να ηρεμούν και τους έλεγε πως το διάβασμα ενός καλού αναγνώσματος είναι σαν μια προσευχή.
 Μικρός ο τόπος μας, το Καστέλι τότε, η Κίσαμος σήμερα έκανε ό,τι μπορούσε για να τον αναδείξει  και να ανεβάσει τους ανθρώπους του σε όλη τη δεκαετία του 60.΄Θυμάμαι στη επίσκεψη ....
..ενός  υπουργού, την προσφώνηση και την παράκληση του: «Κύριε Υπουργέ επειδή είμαστε στη Δύση μη μας αφήσετε να δύσομε».
Όταν ήθελε να υλοποιήσει μια καινούρια ιδέα καλούσε τους ανθρώπους της τοπικής κοινωνίας όλους στο ενοριακό κέντρο άρχοντες και μη, εξέθετε τη γνώμη άκουγε απόψεις και ζητούσε  βοήθεια για την υλοποίηση της καινούριας ιδέας. Πάντα καλούσε και τους φοιτητές και τα παιδιά των δύο μεγαλύτερων τάξεων του Λυκείου. Το ίδιο συνέβαινε και όταν κάτι άσχημο συνέβαινε στην κοινωνία μας, έπρεπε να συζητηθεί, γιατί υποτίθεται όλοι έχουν ευθύνη σε ένα τόπο.
Έτσι θυμάμαι σε μια τέτοια συγκέντρωση μας είπε: «Ξέρετε  σε άλλα μέρη στην Ελλάδα και στην Ευρώπη διοργανώνουν μια φορά το χρόνο μια σειρά εορτών, κάτι σαν φεστιβάλ με πνευματικές και ψυχαγωγικές εκδηλώσεις. Θα μπορούσαμε κι εμείς εδώ στην Κίσαμο να οργανώσουμε τέτοιες εκδηλώσεις, να αναδείξομε την τοπική μας ιστορία και παράδοση, τα προϊόντα μας».
«Παιδιά μου κάθε εκδήλωση, όμως πρέπει να έχει και πνευματικό και ψυχαγωγικό μέρος. Οι άνθρωποι πρέπει να ακονίζουν και το μυαλό τους όχι μόνο τα δόντια στο φαΐ και τα πόδια στο χορό»
Ήταν η ιδέα για να θεσπιστούν τα Γραμβούσια και να αναδειχθεί η τοπική ιστορία. Ξεκινούσαν με ένα βυζαντινό εσπερινό με ιερείς όλης της επαρχίας στην πλατεία του Μιχαήλ Αρχαγγέλου, ακολουθούσαν αναπαραστάσεις ιστορικές, φιλοξενία συνεδρίων και τελείωναν με τη γιορτή του κρασιού. Ιδιαίτερα κάλεσε τις γυναίκες των τοπικών συλλόγων για συμμετοχή.
«Ξέρω ότι φτιάχνετε όμορφα πράγματα με το βελόνι και τον αργαλειό σας γιατί να μην τα δείξετε στον κόσμο και στους ξένους μας» και υλοποιείται η ιδέα και καθιερώνεται η έκθεση εργόχειρων. και θαύμασαν οι Ευρωπαίοι επισκέπτες και του είπαν αυτό που συχνά επαναλάμβανε «ξέραμε ότι έχετε σπουδαίους άνδρες αλλά τώρα βλέπομε ότι έχετε και σπουδαίες γυναίκες».
 Βρέθηκα καλεσμένη στη βάφτιση  μιας μικρής  που το μυστήριο τελέσθηκε από το Δεσπότη Ειρηναίο. Στο τέλος την πήρε τη σήκωσε ψηλά ύστερα την έβαλε στο ιερό. Κάποιοι ψιθύρισαν ότι είναι κορίτσι. Και απάντησε. «Γι αυτό ακριβώς την έβαλα κι εγώ στο ιερό, γιατί έχει μεγάλο και σπουδαίο ρόλο μπροστά της. Άποψη και πιστεύω του πάντα κάθε γυναίκα μητέρα είναι παρθένα καθαγιασμένη
Αξίζει να αναφερθεί ο τρόπος που σε άλλη συγκέντρωση της τοπικής κοινωνίας παρουσίασε την απόφαση να στηρίξει τους ανθρώπους που είχαν την πρωτοβουλία για την  Α.Ν.Ε.Κ.
Θυμάμαι ξεκίνησε έτσι :
«Κάποια μέρα ο πατέρας μου ήθελε να πουλήσει ένα  γουρουνάκι για σφάξιμο και έπρεπε να πάει από το χωριό μας στα Χανιά. Ένας χωριανός του όμως του λέει «Γιωργάκη απου πουλεί στην πόρτα του πουλεί  στη Βενετία.» Θα βρούμε εδώ στο χωριό μας πελάτες πρώτα και θα το σφάξομε εδώ και έτσι και έγινε» Και σκέφτηκα και εγώ. Γιατί να ζητούμε από άλλους πλοία και να μην αποκτήσομε όλοι μαζί βοηθώντας  τα δικά μας. Να ήταν συμβολική η παροιμία Ο στόλος της ΑΝΕΚ αρμενίζει ως τη Βενετία.
Κάθε καλοκαίρι κυρίως τον Αύγουστο, κατασκηνώσεις με παιδιά από όλο τον κόσμο φιλοξενούνταν στα Οικοτροφεία της Μητροπόλεως. Ο Δεσπότης καλούσε και εμάς τα ντόπια παιδιά για να γνωριζόμαστε  με τα ξένα και να εξασκούμαστε στη γλώσσα. Ένα Αύγουστο μήνα μας συγκεντρώνει  όλα τα παιδιά και μας λέει «ο άνθρωπος από όπου περνά πρέπει κάτι να αφήνει καλό για να τον θυμούνται, γι αυτό και εσείς όλα τα παιδιά από αύριο  θα βοηθάτε τον κύριο Θεοχάρη που μας έχει κτίσει όλα εδώ γύρω να κτίσετε ένα εκκλησάκι εδώ στην αυλή του οικοτροφείου και επειδή είστε παιδιά από όλη την οικουμένη θα το αφιερώσομε στον Άγιο Οικουμένιο». Έτσι κάθε μέρα όλοι κατασκηνωτές και μη κουβαλώντας πέτρες νερό βοηθώντας και βασανίζοντας τον μακαριστό κ.Θεοχάρη τον Πατεράκη κτίσαμε τον Αγιο Οικουμένιο με παιδιά από όλη τη οικουμένη.
Πάντα μεγάλη η έγνοια του για τα παιδιά και το μέλλον τους. Αξέχαστο παραμένει για τους εκάστοτε  τελειόφοιτους μαθητές του Λυκείου, το Δείπνο που παρέθετε προς τιμή τους την τελευταία μέρα των εξετάσεων, συνήθως κάτω από την κληματαριά της αυλής του. Προσκεκλημένοι Λυκειάρχης και καθηγητές επίσης. Μας αποκαλούσε ακαδημαικούς πολίτες πλέον, έδιδε την ευχή του και τις υποθήκες του για την πορεία της ζωής μας. Ένας από τους τελειόφοιτους με σύντομη ομιλία του ευχαριστούσε και υπέσχετο τα καλύτερα. Νιώθαμε τόσο σπουδαίοι.
Μια μέρα λέει στον πατέρα μου  καθώς κουβέντιαζαν σα γείτονες στον περίβολο:
Γείτονα κ. Ευθυμάκη επειδή το δρομάκι που οδηγεί στο οικοτροφείο είναι πολύ στενό θα μου κάνεις τη χάρη να μετακινήσεις τον τοίχο σου, ένα μέτρο παρά μέσα να φαρδύνει λίγο η είσοδος του οικοτροφείου: Και πως μπορούσε να το αρνηθεί ο γείτονας. Κατά την εξόδιο ακολουθία του πατέρα τον  ευχαρίστησε δημόσια, τον κατέταξε στους πρώτους αφανείς δωρητές της Μητρόπολης και του έργου του και αναφέρθηκε στη σημασία της καλής γειτονίας.
Είχε πάντα τον τρόπο  της αγιοσύνης να πείθει, όπως έπεισε και τον Δωρητή Ανουσάκη να μη ντύσει με χρυσό τον Άγιο Σπυρίδωνα:
«Έχει φόρεμα ο Άγιος καλό και ασημένιο, με τα χρήματα που θα δωρήσεις θα φτιάξομε γηροκομείο, να ζεστάνομε τους γέροντες μας»
Ο Δεσπότης Ειρηναίος έσκαβε συχνά τον κήπο του και μάλιστα αναγνωρίζαμε τις σκαπετιές του, αραιές  με παράξενο ήχο και συνήθως νωρίς το απόγευμα. Όταν μάζευε τα κηπικά του μας έλεγε «όταν το κόβεις από τη μάνα είναι σα να το παίρνεις από το χέρι του Θεού. Όταν το παίρνεις από τη σακκούλα του μανάβη δε λέει τίποτε. Οδηγείτε πάντα τα παιδιά σας στους κήπους να μαθαίνουν τη φύση.» Και την κληματαριά του φρόντιζε, όμως πάντα παράγγελνε να του αφήνομε ένα κλήμα από τη δική μας κληματαριά να φτάνει μέχρι τη δική του γιατί είχε πιο νόστιμα φύλλα: «για τα ντολμαδάκια παιδί μου, Γιώργο που φτιάχνει η Ασπασία και άρέσουν σε όλους και στους μουσαφίρηδες μας
Ο Γέρων Ειρηναίος παραιτήθηκε το 2005, ήταν φυσικό, αλλά όχι εύκολο. Μετά την παραίτηση του, παραβρέθηκε σε πολλές εκδηλώσεις στην Κίσαμο. Σε μια απ άυτές έτυχε να καθόμαστε κοντά του  μια συντροφιά, κουβεντιάζαμε μας ρωτούσε διάφορα κάποια στιγμή με το χιούμορ που τον διέκρινε άρχισε να διηγείται: «Μια φορά, που λέτε ήταν ένας βοσκός και επούλησε τα πρόβατα του ύστερα τα αναζητούσε και πήγαινε κάθε μέρα στην απέναντι πλαγιά και γροίκα τα κουδούνια τονε…….» έπεσε λίγη σιωπή.
Με την ευκαιρία της εορτής αναλαμπές από το παρελθόν φώτισαν το παρόν σπόροι που έχουν ανθίσει φωτίστηκαν.
Εξαιρετική η απόφαση του νυν επισκόπου μας κ.Αμφιλοχίου  και χαιρετίζεται ιδιαίτερα  για την μετασκευή του οικοτροφείου θηλέων σε χώρο που θα κατοικεί η ιδέα Ειρηναίος πλάι εκεί στον Άγιο Οικουμένιο!

ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ

ΕΙΡΗΝΑΙΟΣ

Λίγο πριν φύγει απο την Γερμανία με τον πρόξενο μας εκέι τότε κ. Φρυδά

Φτάνει στο αεροδρόμιο Νίκος Καζαντζάκης όπου τον υποδέχονται πλήθος Καστελλιανών.

5 ΣΠΑΝΙΕΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΕΙΡΗΝΑΙΟΥ

Είναι ωραίο πράγμα να κτίζει κανείς τον τέλειο άνθρωπο και να νοιώθει τη γοητεία του, κι αυτή τη σημασία έχουνε τα λόγια του Μενάνδρου : «Ως χαρίεν εσθ’ άνθρωπος αν άνθρωπος ή». ΕΙΡΗΝΑΙΟΣ ΓΑΛΑΝΑΚΗΣ 
Οι φωτογραφίες είναι από την προσωπική συλλογή του αγιογράφου Νίκου Γιαννακάκη!

Η ΠΑΛΑΜΗ

Πολλές φορές, ο σεβασμιότατος τ. μητροπολίτης Κισσάμου και Σελίνου Ειρηναίος έλεγε αστειευόμενος σε όποιον ισχυρό, υπουργό, βουλευτή, στρατηγό έσκυβε να ασπαστεί το χέρι του για να πάρει την ευλογία του, «δίνω το χέρι με την παλάμη προς τα κάτω, αλλά όποιος θέλει να βοηθήσει το έργο που πασχίζουμε να κάνουμε για χάρη των άπορων και των αδύναμων, πρέπει να φροντίσει να βρούμε χρήματα για να γεμίσουμε την παλάμη όταν αυτή είναι προς τα πάνω».
Μου το έστειλε ο ΚΩΣΤΗΣ ΠΑΠΑΜΑΡΚΑΚΗΣ

ΕΙΡΗΝΑΙΟΣ Ο ΚΙΣΑΜΟΥ

Ο Χριστός γεννήθηκε στο στάβλο της Βηθλεέμ, έφαγε το κρίθινο ψωμί και τα πικρά χόρτα της Ναζαρέτ, ήπιε το κρασί της Κανά, περπάτησε στα μαγευτικά ακρογιάλια της Λίμνης, μίλησε με τους ψαράδες και τους Φαρισαίους, μπήκε στα σπίτια των αμαρτωλών, δέχτηκε φιλιά και φτυσίματα, αγαπήθηκε και μισήθηκε, σταυρώθηκε και θάφτηκε μέσα βαθιά στη γη σ’ ένα μνήμα. Μα ύστερα αναστήθηκε. Ο Άχραντος λόγος των Ουρανών κατέβηκε χαμηλά κι άγγιξε παντού τη βαριά σάρκα της γης μα δε λερώθηκε καθόλου και δεν έχασε τίποτα από το υπερκόσμιο μεγαλείο Του. Γύρισε το ίδιο πάναγνος στους καθαρούς Του κόσμους για να μας δείχνει αιώνια την άνοδο και την πορεία προς τα Ε π ά ν ω !

ΕΝΑΣ ΝΕΟΣ 100 ΧΡΟΝΩΝ

…Σου ‘ρχεται να πετάξεις ψηλά

και από κει να μοιράσεις δωρεάν

την ψυχή σου…

Οδ. Ελύτης

Δεν ανήκω στους πιστούς της εκκλησίας, ούτε συχνά εκκλησιάζομαι. Όμως ο γέροντας Ειρηναίος δηλώσας ότι παραιτείται από τον επισκοπικό θρόνο πριν μερικά χρόνια θα λειτουργούσε μια από τις τελευταίες του φορές σε εξωκλήσι στην Κίσσαμο Χανίων. Ο δρόμος με έφερε μέσα στο εκκλησάκι, στο ‘’κήρυγμα’’.
Μπαίνοντας στην εκκλησία, ένοιωσα αμέσως κάτι το μυστηριακό.
Όλο το εκκλησίασμα έψαλλε, μαζί με τον Επίσκοπο, σύψυχα, αυθόρμητα, με μια βαθιά μνήμη των προγονικών, των ιερών, των απαράγραπτων, των απαραβίαστων. Και ο ψιθυριστός ψαλμός, ανεβαίνοντας μαζί με το λιβάνι, ακουγόταν στα πέρατα.
Όταν τελείωσε η λειτουργία, ο σοφός γέροντας άρχισε να μιλά στο εκκλησίασμα. Όχι σαν ιεροκήρυκας, με λόγο στομφώδη, προστακτικό, κυριαρχικό, πατερναλιστικό. Αλλά σαν πατέρας, σαν φίλος. Με λόγια ψιθυριστά, παραινετικά, χωρίς να ‘’εξηγεί’’, να ‘’αποκαλύπτει’’, να ‘’μελλοντολογεί’’, να ‘’κηρύττει’’.
Τα λόγια του ήταν οραματικά, βιωματικά, έβγαιναν ‘’από μέσα’’.
Ήταν ολόκληρος μια τρεμάμενη φλογίτσα από ένα κερί που λιώνει. Χαμηλόφωνος, κεντρομόλος, εσωτερικόστροφος, υπαρξιακός , εξαυλωμένος. Ο λόγος του στεναγμός, λυγμός, μα και λεπίδα.
Αφανάτιστος αλλά στέρεος. Να γιατί τον λατρεύουν οι άνθρωποι στην Κρήτη. Όταν τον βρήκε το ‘’γήρας’’, παραιτούμενος από τον επισκοπικό θρόνο-χωρίς σύνταξη αφού πρόκειται για ισόβια θέση-επέστρεψε στο σκούφο του και στο τριμμένο ράσο. Στις μεγάλες του αγάπες δηλαδή. Εκεί κατοικεί ο Ειρηναίος. Στο λίγο, στο ελάχιστο, στο τίποτα. Δηλαδή στο παν. Δεν του ανήκει τίποτα, γι αυτό του ανήκουν τα πάντα. Ο Ειρηναίος δεν λέει το καλό, αλλά το πράττει. Γι αυτό είναι ταγός, ηγέτης, φάρος πνευματικότητας και στοχασμού, αποκούμπι ολόκληρης της Κρήτης.
Αν δεν αντιμετωπίσουμε την κόλαση που ζούμε, δεν υπάρχει παράδεισος, λέει οΕιρηναίος. Το οραματικό του κοινωνικό έργο (ΑΝΕΚ, ΕΤΑΝΑΠ, γηροκομείο Καστελίου, Ίδρυμα Αγ. Σοφία, κ.λ.π.) είναι τεράστιο.
Άνθρωπος ανοιχτών οριζόντων, ευφυής, πρωτοπόρος, ριζοσπάστης, ανήσυχος.
Ανοιχτός σε όλα τα ρεύματα σκέψης, γήινος, αγωνιστής και αγωνιώδης.
Όταν ο Ειρηναίος μιλά για τη γη, τα ζώα, το χωράφι, τα σπαρτά, τα λόγια του παίρνουν συμπαντική διάσταση, αγγίζουν την ουσία των πραγμάτων. Ένας θρησκευτικός ηγέτης αλλά και ένας κοινωνικός οραματιστής. Όταν σχεδιάζει, σε παρασύρει, σε εμπνέει. Ένας νέος 100 ετών. Η μορφή του ασκητική, εξαυλωμένη, δείχνει το δρόμο και την μέθοδο, πώς η ύλη γίνεται πνεύμα… Ένας φάρος που αναβοσβήνει και δείχνει το πέρασμα… Στις μέρες που ζούμε.
πυξιδα

ΚΑΛΗ ΑΝΑΣΤΑΣΗ

Μεγάλη Παρασκευή 1970 Καστέλλι.
Περιφορά επιταφίου.

Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΣΗΜΑΔΕΨΕ ΤΗΝ ΚΡΗΤΗ

...Ωστόσο τα σπίτια συμμαζεύανε τους ανθρώπους των γύρω από το πασχαλινό τραπέζι και κάνανε την οικογενειακή μυσταγωγία: Ο παππούς, η γιαγιά, το αντρόγυνο, τα εγγονάκια, δισέγγονα πολλές φορές, κι ύστερα οι άλλοι. Οι συμπέθεροι, οι κουνιάδοι, οι σύντεκνοι, οι φαμέγιοι, οι φίλοι κι οι αδερφοχτοί, όλοι γύρω από το τραπέζι της γιορτής και της χαράς. Έτρωγαν το φαγητό με την αρχοντιά των Κρητικών εθίμων κι έπιναν το κρασί μ' ευχές κι εγκάρδιες συγκινήσεις: "Χρόνια πολλά, πατέρα!". "Να χαρείτε το στεφάνι σας παιδιά μου!". "Με το καλό να 'ρθουνε κι οι ξενιτεμένοι μας!", "Ο θεός να συγχωρέσει των αποθαμένων μας!!!".
Συχνά μαζί με το κρασί πίνανε και τα δάκρυα που κυλούσαν κρυφά από τα μάτια των, για εκείνους που λείπαν στον κάτω κόσμο και στην ξενιτιά...
Ειρηναίος Γαλανάκης: "Χρονιάρες Μέρες"
(Από το βιβλίο "Ο Χριστός σημάδεψε την Κρήτη".